Veerkracht in Vogelvlucht

Over veerkracht, vleugels en reikwijdte.


Wat een jaar.

Het schooljaar is bijna voorbij. Een jaar waarin kansen en uitdagingen op mijn spiksplinternieuwe pad als zzp-er verschenen. Waarin zaken volledig anders lopen dan je van tevoren had gedacht. Zo gaat alles voor de wind, dan weer ervaar je wind tegen tegen en lijken zaken moeizaam te gaan. Van beiden kun je leren. Tijd om terug te blikken op mijn eerste jaar als echte zzp-er! Woorden uit de Werkplaats…

Na mijn besluit vorig jaar om als opleidingsdocent aan de Pabo te stoppen, lag de wereld opnieuw voor me open. Ik was er klaar voor…Een nieuw begin. Met het hart vol voor onderwijs en een berg nieuwsgierigheid en enthousiasme, sprong ik in een prachtproject. Een geweldige kans om weer te leren, te bouwen en te pionieren. Op een landgoed startte een nieuw onderwijsavontuur. Leren in het bos. Ik mocht meebouwen aan een buitenschool. Broodnodig voor het onderwijs vond ik dat. Hup, terug die natuur in! Bewegend en Spelend leren vanuit verwondering. Buiten de kaders en terug naar de basis. Ik mocht een steentje bijdragen aan het structureel weer in verbinding brengen van kinderen met de leer- en speelkracht die de natuur herbergt. Samen met leerkrachten en kinderen gaf ik vorm aan handvatten voor ‘outdoor learning’.

Na een aantal maanden vanuit hart en ziel gewerkt te hebben ontstond er knagende twijfel over de koers die ik ging. Terwijl ik het mooiste werk van de wereld mocht doen, merkte ik dat mijn stroom van energie minder werd. Ik sliep slechter en begon me zorgen te maken. Over tijd, impact van wat ik deed en vooral over wat ik wel of niet waar kon maken. De kansen om verder te groeien vanuit de organisatie waar ik voor werkte kwamen vanuit allerlei kanten zo leek het. Geweldig om te merken. Ik kon echt een verschil gaan maken. Dat wilde ik toch zo graag? Het werken met de kinderen, leerkrachten en ook studenten van de Pabo vond ik fijn. Juist daarin vond ik iedere keer weer een stukje nieuwe energie. Het onderwerp waarmee ik bezig mocht zijn lag in lijn met dat waar ik achter kon staan. Wat maakte dat ik twijfelde?

Ik begreep het zelf niet. Ergens stokte het in mij en verschoof mijn aandacht steeds vaker naar mijn hoofd. Ik twijfelde aan de basis waarop ik bouwde. Ik twijfelde in mijn hart. Tijd haalde me in. Ik verloor daadwerkelijke verbinding met het voor mij hoogste doel en eigenaarschap. Ergens in de samenwerking knelde het. 1+1 maakte geen 3. Mijn energie lekte telkens weer weg. Ik voelde onrust in en had geen overzicht. Ik nam teveel op mijn schouders en verloor mijn eigen koers. We hadden een ander bouwplan, de organisatie en ik. Een te verschillend fundament en andere wijze van communiceren. Ik begreep de bouwtekeningen niet.

Ik ben een meester in het vanuit alle perspectieven naar de zaken kijken en daarom duurt het soms ontzettend lang voor ik besluiten kan nemen. Opnieuw blijven proberen, uitleg vragen en vooral ook twijfelen aan mezelf. Ik wilde dat het ging werken. Maar dat deed het niet. Niet meer. De beweging die ik maakte was er een van trekken en duwen geworden. Een innerlijk gevecht in en met mezelf. Ik voelde me verre van zelfstandig onafhankelijke ondernemer. Dat kon niet de bedoeling zijn.

Ik nam een besluit. Ik zou stoppen. Of tenminste, ik nam de optie heel serieus. Ik hoopte dat mijn voorgenomen besluit ervoor zou zorgen dat het tij misschien kon keren. Een laatste poging. Omdat het te mooi was om los te laten. Ik hoopte dat het iets wakker zou schudden en we op een andere manier verder konden gaan. Na een nacht van wederom woelen en draaien zette ik mijn gedachten erover op papier. Dat was het moment dat ik vrede sloot met mijn gemoed. Nou ja, een beetje dan. Het moment dat ik van verstand en willen, afzakte naar mijn buik. Ruimte durfde te geven aan de onderstroom. Mijn persoonlijke kompas. ik sprak me uit en liet de uitkomst los.

Er ontstond een andere stroming. En dat ging razendsnel. Het maakte dat ik de organisatie losliet, of beter misschien, de organisatie mij, en ik vervolgde mijn weg. Met pijn in het hart. Gedesillusioneerd. Dat ook. Te lang doorgeakkerd op mijn wil. Mijn intuïtie genegeerd. Een harde les. Voor beide partijen. De plaats waar alles mogelijk leek, waar ik hart en ziel in had gestopt, bleek voor mij doodlopend te zijn. Ik liet collega’s en studenten los. En ik liet een school in de steek. Kinderen en leerkrachten met wie ik zo fijn had mogen werken. Dat druiste in tegen alles in mij.

Ik leerde over mezelf in die bewuste afgelopen maanden. Over mijn onderstroom. Over werken vanuit het willen en het wegdrukken van die onderstroom. Hoe wil en onderstroom elkaar daardoor tegenwerken. En wat er dan gebeurt met je energiepijl. Ik had dat toch eigenlijk al eerder geleerd.. dacht ik. Maar ik mocht het nog een keer overdoen. In mijn eigen microsituatie. Als ZZP-er. Ik mocht mezelf bevragen. Een functioneringsgesprek met mezelf als baas.

Achteraf gezien de meest leerzame les ooit denk ik. Nu dan. Want ik vond het echt een hele lastige. Het voelde als een loyaliteitsconflict. Hoe ver kun je reiken? Wie en wat dien ik nou eigenlijk? En wat is de impact van luisteren naar je onderbuik?

Nu we zijn aangekomen in juni kan ik terugkijken op die woelige periode waarin ik het onderbuikgevoel zachtjes de ruimte gaf. Ik denk dat het moeilijk was om te handelen naar je gevoel omdat we graag met ons hoofd en verstand de controle willen houden op de situatie waar we ons in bevinden. Je hoofd vertelt je 100 redenen om wel door te gaan. Wat kan er een berg twijfel in een mens schuilgaan! Die twijfel maakt dat je (te) lang doorgaat en rondjes blijft draaien in je gemoed. Wat leidt tot energieverlies. Zoals water dat al kolkend in een doucheputje verdwijnt. Hup.. en weg loopt het. Je kunt ver buigen heb ik geleerd. Maar nooit loskomen van je eigen grondwaarden. Je fundament. De plek waar je je drijfveren vindt…

Ik leerde dat veerkracht behouden blijft wanneer je je door twijfel en vermoeidheid de rust gunt om naar binnen te keren. Of juist hoger te vliegen om vanuit het vogelvluchtperspectief je ‘zelf’ en je handelen opnieuw te mogen bezien.

Waar ben je mee bezig? Wat brengt je plezier en betrokkenheid? Op welke momenten stroomt jouw energie? Wat is de betekenis van je handelen, voor wie?Wat kost je een berg? Welke rollen vervul ik? Wie en wat dien je op het pad wat je loopt? En… kun jij vanuit ‘moeiteloosheid’ bergen verzetten omdat je je daarmee in verbinding voelt met je hoogste doel? Wat is dan ook alweer je hoogste doel?

Vragen die me houvast gaven. En richting. Wanneer je weet waar je naartoe werkt, wanneer jouw betekenis van je handelen helder is voor jezelf, pas dan is hard werken en volharden een kwestie van ‘moeiteloosheid’. Je geeft net dat extra tandje omdat het doel klopt. Omdat je weet en kiest met wie je werkt en waartoe. Omdat je successen kunt vieren dan. Weet waarop je bij kunt sturen. Telkens weer vanuit de verbinding met het hoogste doel.

Mijn hoogste doel ligt in het versterken van de mens in verbinding met de aarde. De manier waarop ik daaraan werk is in het tastbaar maken van de verwondervraag. Binnen en ook buiten-onderwijs. Daar wil ik mijn energie naartoe brengen. Vanuit kunst, natuur en beweging vormgeven aan het bewust ruimte maken voor mens-zijn. Vanuit oprechte betrokkenheid en een vurig verlangen om met elkaar zorg te dragen voor de planeet waar we op mogen wonen.

Verwondertocht in de wijk..Vliegmachines op de stoep, da Vinci en straatnaamverhalen.

Ik ben gelukkig nog steeds aan het werk binnen het domein educatie en ontmoet daar superbetrokken leerkrachten en kinderen in alle soorten en maten. Prachtig vind ik het om de bevlogenheid te mogen ervaren. Zowel bij kinderen als de leerkrachten. Mijn missie is om vanuit die bevlogenheid van mensen te werken. Om telkens weer de vraag te stellen die nodig is om het vuur aan te houden en de handvatten te bieden die passend zijn binnen de soms ook knellende kaders van tijd.

Ik geloof namelijk enorm in al die mooie mensen die iedere dag weer met hart en ziel voor, in en naast de klas staan en in al die kinderen die samen met ons de wereld in trekken. Ik benader onderwijs als een stromend gegeven. Vormgegeven door de energie die mensen er naartoe brengen. Het verstaan van de stroming en het werken met die energie vraagt om afstemmen. En oprechte aandacht. Telkens weer. Ik heb geleerd dat dat voor mij de essentie is van een vruchtbare samenwerking.

Ik zie de vergelijking in de keuzes die ik maak met de Do-Inopleiding die ik volg. Daarin leer ik over een eeuwenoude oosterse bewegingskunst die het zelfgenezend vermogen van het lichaam activeert. Een bijzondere manier om te werken aan het welbevinden van mensen. Heel kort komt het erop neer dat je, wanneer je bewust aandacht geeft aan de stroming van energie in je lichaam je doelgericht keuzes kunt maken om deze te optimaliseren. Bijvoorbeeld door specifieke fysieke bewegingen toe te passen, maar ook rekening houden met voeding en levensstijl. Je leert je lichaam lezen waardoor je je beter kunt afstemmen op de weg die energie brengt. Een prachtige studie voor eigenlijk ieder mens. Omdat alles start bij je eigen basis. Je fysieke lijf is het instrument waarmee je vormgeeft aan jouw rollen die je in in het leven vervult. 

Mijn eigen energiepeil herstelde door onder andere een ander pad te kiezen. En doordat ik mezelf opnieuw ruimte gaf om me te verbinden met dat wat dicht bij mij stond. Ruimte durfde te nemen om me uit te spreken, weer om me heen te kijken en te tekenen. Dat was me al een hele tijd niet meer gelukt. En is juist voor mij een teken aan de wand. Want werken vanuit de verwondering is mijn vak. En tekenen laadt mijn accu op. Door daar weer mee bezig te gaan ontstond er nieuw werk in het atelier. In mijn werk binnen onderwijs ontstonden de ‘verwondertochten’ die ik organiseerde voor kinderen. Wandelend de wijk en stad verkennen. Leren door te tekenen. Stil te staan bij het schijnbaar gewone. Dat wat je om je heen ziet bevragen op verschillende manieren. Alle zintuigen openend. Het bracht weer plezier en enthousiasme en hernieuwde energie om te bouwen.

Er ontstond gaandeweg weer nieuw tekenwerk in het Atelier. Verhalen uit de natuur. Een wandeling in potloodtekeningen. 

Dat doe ik nu dus ook weer met liefde en plezier. Bouwen met leerkrachten, andere ondernemers, idealisten en avonturiers aan mooi onderwijs. Ik heb mezelf weten te herpakken. En dat maakt me dankbaar. Ook voor dat, misschien wel door dat, wat me ontzettend veel kostte dit jaar.

Dit eerste jaar als zzp-er leerde me om mezelf te blijven bevragen. Vanuit verschillende perspectieven. Mijn hoofd- hart èn buik. Het leerde me wat het betekent om bewust samen te vallen met mijn onderstroom. Het gaf me de kracht en moed om te durven koersen op daar waar de energie zit. En ik vond deze woorden die ik heb geschreven. Ik weet beter waar ik voor sta en op welke wijze ik het beste van mezelf naar boven kan en wil halen.

Vanuit het Taoisme noem je dat ‘wu wei’. Het afstemmen en handelen en niet-handelen op dat wat stroomt en niet. Voor mij is dat de kunst van het leven. Balanceren.

Ik mag na de zomer weer nieuwe vlieguren maken als zzp-er. Er liggen mooie opdrachten in het vizier. En natuurlijk ga ik daar weer van leren. Balanceren kun je leren. Hoe fijn is het dat ik daar alle kansen voor krijg en me gedragen weet door de mensen met wie ik mag samenwerken. Dat geeft veerkracht en maakt dat ik vanuit vertrouwen opnieuw mijn vleugels durf uit te slaan… Misschien kom ik je tegen. En vliegen we samen een eindje op. Door op koers te blijven vinden we vast de zwerm.

En wat betreft de buitenschool daar op het landgoed? Dat is en blijft een prachtig plan. Ik wens dat alle kinderen in verbinding met de natuur mogen blijven leren daar. En daar bergen vol liefdevolle en enthousiaste leerkrachten samenkomen die hen daarin mogen begeleiden. Ik wens de kinderen een blijvende herinnering in zichzelf aan deze fantastisch mooie plek om deze later weer door te mogen geven aan anderen. Want zeg nou zelf.. leren in, met en van de natuur is en blijft het allermooiste wat er is. Dat vindt hoe dan ook zeker zijn weg.

Ik wens je een mooie zomer toe.

Toos Koopmans, juni 2019


Over Wu Wei;
Het taoïsme is niet een filosofie van niets doen, maar wel van deelnemen aan het leven, de natuur. Het gaat om (geconcentreerd zijn op) de goede weg (Tao). “Wu wei” als onderdeel van het dagelijks leven, en de uitvoerbaarheid van “wei wu wei” zijn essentiële onderdelen van Chinese filosofie, en vooral het Taoïsme. Het uiteindelijke doel van “wu wei” is het streven naar een evenwichtige situatie en zodoende, zacht en onmerkbaar, in harmonie te geraken met het zelf, anderen, en de omgeving.

No Comments

Leave a Reply